No. 1/1989, p. 2
Edgar Ring: Bericht over de bijenkomst in Uelzen

De tweede bijeenkomst over onderzoek naar kleipijpen vond op 15 april 1989 in het museum Slot Holdenstedt in Uelzen plaats. M. Kügler hield een lezing over "Kleipijpen van de familie Dorn" in Grenzhausen (Westerwald) en toonde talrijke voorbeelden van de productie uit de 18de eeuw (Knasterkopf No. 1/1989, p. 3-16). M. Seeliger gaf een overzicht over de "Pijpenmakers in het gebied van de huidige DDR" en kon 40 productie plaatsen aanduiden (Knasterkopf No. 1/1989, p. 17-24). Aan de hand van kleipijpen uit Lüneburg, gepresenteerd door Ernst Legahn, werden de nauwe handelsbetrekkingen tussen Nederland en Noord-Duitsland duidelijk. Aan de wens van de deelnemers om een tijdschrift uit te geven kon met de oprichting van "Knasterkopf - mededelingen voor vrienden van kleipijpen" tegemoet worden gekomen.

No. 1/1989, p. 3-16
Martin Kügler: Kleipijpen van de pijpenmakers familie Dorn

Uitgaande van de kleipijpen met het steelopschrift "PETER / DORNI" wordt vastgesteld dat het om een fantasie naam gaat. Naamgever van deze pijpen is de pijpenmaker Peter Dorn, die in de 18de eeuw in Grenzhausen (Westerwald) gewerkt heeft. Omdat door de reconstructie van de breed vertakte pijpenmakers familie Dorn verschillende individuen met dezelfde naam teruggevonden kunnen worden is de naamgever van de "Dorni-pijpen" niet precies aan te duiden. Door vondsten op de productie plaats zijn voor verschillende pijpenmakers uit de familie Dorn kleipijpen toe te schrijven, zoals voor Jacob Heinrich Dorn, Wilhelm Dorn, Peter Dorn (II), Johannes Dorn en de gebroeders Dorn (Peter III, Johannes en Johannes Heinrich Dorn). Naast "PETER DORNI" worden ook pijpen met andere opschriften gevonden zoals "PETER DORZI" en "WILEM DORNI". Met deze aanduidingen probeerden binnen- en buitenlandse pijpenmakers kennelijk bij het succes van Peter Dorn aan te sluiten.   "Peter-Dorni-Pfeifen" aus Grenzhausen/Westerwald, 2. Hälfte 18. Jahrhundert

No. 1/1989, p. 17-25
Matthias Seeliger: Pijpenmakers in het gebied van de huidige DDR

In het eerste overzicht van een op grond van archieven en literatuur samengestelde lijst van plaatsen waar pijpenmakers werkzaam waren in de huidige DDR, kunnen 40 steden en dorpen aangeduid worden. Concentraties van plaatsen waar pijpenmakers werkzaam waren zijn te vinden in het gebied westelijk van Magdeburg (Weferlingen, Walbeck, Harbke, Halberstadt) en in Sachsen (Königsbrück, Kötschenbroda, Waldenburg), zonder dat er tot op heden directe verbanden bekend zijn. Ten noorden van Berlijn zijn slechts verspreide plaatsen gevonden (Hagenow, Lübz, Waren, Burgstargard, Friedland). De informatie gaat vaak niet verder dan de vermelding van een pijpenmakerij. Gedetailleerde informatie is over o.a. de oudste kleipijpenmakerij in Duitsland uit 1723 in Harbke beschikbaar en over belangrijke productiecentra zoals Grimma. Bij het doornemen van technische literatuur, handels lexicons en reisbeschrijvingen uit de 18de en 19de eeuw blijkt dat de opgaven elkaar deels tegenspreken of onzorgvuldig samengesteld zijn.

Vollbild

No. 1/1989, p. 26
Fred Tymstra: Kleipijpenonderzoek internationaal - de "Pijpelogische Kring Nederland".

In Nederland heeft het onderzoek naar kleipijpen al een lange traditie. De in 1978 opgerichte "Pijpelogische Kring Nederland" (PKN) geeft een gelijknamig kwartaalblad uit en organiseert jaarlijks een "pijpendag". De belangstelling richt zich zowel op archeologische vondsten en intensieve studie van bronnen als op het verzamelen van de overblijfselen van pas recent gesloten kleipijpenfabrieken. Een belangrijk resultaat van het werk tot nu toe is een overzicht van de Nederlandse pijpenmakerscentra en de bijbehorende producten (De Kleipijp als bodemvondst. Beknopt overzicht van tien jaar onderzoek naar de belangrijkste pijpenmakerscentra in de 17de en 18de eeuw. Onder redactie van Fred Tymstra en Hans van der Meulen, uitgegeven door de Pijpelogische Kring Nederland. Leiden 1988).